24 June, 2018

Boek 'Anders en toch gewoon'

Is een donorbehandeling iets voor ons?

Wanneer je geen eigen biologische kinderen kan krijgen, zijn er verschillende opties: je gezin vormen met hulp van een donor, via adoptie of beslissen om zonder kinderen verder te gaan. Het zijn drie verschillende maar gelijkwaardige mogelijkheden. Jullie keuze hangt af van je eigen gevoelens, ideeën, wensen, en ervaringen of ervaringen en informatie die je gezien en/of gehoord hebt van anderen.

We leven in een cultuur waarin het hebben van eigen biologische kinderen de norm is en waar een ouder-kind band gebaseerd is op een genetische band. Denk maar aan uitdrukkingen als: ‘het bloed kruipt waar het niet gaan kan’, of de vaak geuite angst, ‘ben ik dan een echte papa/ mama als ik geen biologische band deel met mijn kind?’. Je gezin vormen met hulp van een donor is dan ook niemand zijn eerste keuze. Maar een donorgezin is gewoonweg anders (zoals een adoptief gezin of een pleeggezin), niet meer maar ook niet minder. Wel is het zo dat er in de maatschappij, de media, en in onze omgeving nog niet zoveel gesproken wordt over donorgezinnen. Men lijkt nog wat terughoudend om erover te praten, al is dit het laatste jaar aan het veranderen. Er is wel nog weinig literatuur over te vinden in het Nederlands. Dit in tegenstelling tot adoptie of pleeggezinnen die al meer bekend en ingeburgerd zijn en waar ook meer literatuur over beschikbaar is.

Het is dan ook heel normaal dat je bij aanvang eerder terughoudend staat tegenover het idee van ‘een donor’. Vaak leeft er de angst om door een donor ‘vervangen’ te worden of door je kind niet als ‘echte’ vader/moeder gezien te worden. Ook is er vaak een bezorgdheid dat de verhoudingen in het gezin verschuiven omdat één partner sociale ouder is en de andere biologisch en sociale ouder. Vele koppels vrezen ook dat het kind zich meer aangetrokken zal voelen tot de donor eens hij/zij zijn/haar conceptieverhaal kent.

Het is belangrijk de implicaties van de beslissing om voor donorbehandelingen te gaan op voorhand goed af te wegen en hiervoor tijd te nemen. Wat betekent de donorconceptie voor mij als individu, voor ons als koppel, voor ons kind en heel ons gezin, niet alleen nu maar ook op lange termijn als bv. ons kind zich vragen begint te stellen over zijn genetische achtergrond. De keuze van een donorbehandeling moet een volwaardig alternatief zijn, d.w.z. niet gekozen omwille van enkel financiële of tijdsgebonden redenen (bv. de procedure gaat sneller dan adoptie).

 

Tijd nodig

Het vraagt tijd om het oorspronkelijk idee dat je had over ‘ouder zijn’, ‘een gezin’, ‘familie’ om te zetten naar iets anders. Tijd, die je misschien op dit moment niet wilt investeren in het proces dat nodig is om tot een goede, eerlijke en gezamenlijke beslissing te komen. Jullie wachten immers nu al zo lang op je kindje en je vreest misschien dat het er anders nooit zal komen. Toch is het van essentieel belang voor jullie relatie maar ook als gezin later om stil te staan bij al deze kwesties en je voldoende voor te bereiden. Informeer je niet alleen over technische aspecten van de behandelingsprocedure (zie DVO), maar wissel ook gedachten en gevoelens uit over onderstaande belangrijke thema’s. Doe dit ook op verschillende momenten want je mening, het beeld dat je hebt, kan veranderen doorheen de tijd. Hieronder vind je een aantal vragen die je jezelf zeker eens kan stellen voor je een beslissing neemt:

  • Hebben jullie individueel voldoende tijd genomen en stil gestaan bij het gegeven van nooit een biologisch kind te kunnen krijgen? Hebben jullie daar als koppel voldoende over kunnen praten?
  • Hebben jullie de verschillende opties goed afgewogen? 
  • Denk na en spreek over wat jullie denken dat een “ouder” is.
    • Wat betekent ‘vader zijn’, ‘moeder zijn’, ‘ouder zijn’ voor jou?
    • Wat betekenen genetische banden voor jou? Heb je voorbeelden in je omgeving van gezinsrelaties gebaseerd op sociale banden?
    • Hoe kunnen jullie ouderschap evenwaardig invullen in de context van een biologisch verschil? Op welke gezamenlijke punten kunnen jullie wel terugvallen bv. je gedeelde kinderwens, jullie gezamenlijke beslissing om met de behandeling te starten, je kindje(s) samen opvoeden vanaf de eerste minuut, ….;
  • Wat als er reeds biologisch eigen kinderen zijn?
  • Hoe kijk je naar de donor?
    • Hoe ga ik om met een donor in mijn relatie?
    • Hoe zie ik de donor in de relatie die ik met mijn kind zal hebben?
    • Hoe zie ik in het geval van spermadonatie als vrouw de donor niet als vreemd gaan?
    • Verkiezen we een anonieme donor versus een gekende donor? Als je een gekende donor kiest, welke rol wil je dan dat hij/zij speelt in het leven van jullie kind? Of kies je bewust voor een anonieme donor en waarom? (lees eerst de wettelijke bepalingen over donoren in België –doorlinken)
  • Welk beeld creëren jullie van het toekomstige kind? Hoeveel belang hecht je aan de aanwezigheid van bepaalde uiterlijke kenmerken en de typische karaktertrekken die er bv. in jouw familie voorkomen?
  • Gaan jullie je kind en omgeving (familie, vrienden) al dan niet inlichten over hoe jullie je gezin gevormd hebben? Waar moet je dan allemaal mee rekening houden? (zie verder; vertellen aan je kind, vertellen aan omgeving, - kunnen doorklikken) 

 

Mijn partner en ik gaan er verschillend mee om. Is dat OK?

Essentieel is dat je als koppel open en eerlijk met elkaar bent. Misschien is een donorbehandeling niets voor jullie en kan je echt niet aan het idee wennen, of misschien blijkt na een tijdje dat veel van je bezorgdheden niet zo overweldigend zijn als eerst gedacht. Je kan als partners sterk verschillen in je gevoelens en gedachten over donorconceptie. Beide partners moeten een donorbehandeling zien zitten als alternatieve manier om een gezin uit te bouwen.

Jullie kunnen echter verschillen in tempo van verwerking van of wennen aan een nieuw ouder-beeld, jullie kunnen het eens zijn over de donorbehandeling maar nog niet over ‘vertellen of niet vertellen’.

 

TIPS

  • Informeer je (bv. door verder te lezen op de website)
  • Neem tijd, hoe moeilijk ook en hoe graag je ook jullie kinderwens zo snel mogelijk vervuld ziet.
  • Belangrijk is dat jullie gezamenlijk beslissingen nemen. Het zal ook pas jullie gezin worden omdat jullie dit beiden wilden. 
  • Het is belangrijk ieders tempo hierin te respecteren en elkaar te blijven ondersteunen. Het is jullie kinderwens en jullie relatie.